KURAN

Voleybol Oyun Kuralları

24 Mart 2010 in Spor

Voleybol Oyun Kuralları 2009

BÖLÜM BİR

OYUN ALANI VE GEREÇLERİ

1. OYUN SAHASI
Oyun sahası, oyun alanı ve serbest bölgeden oluşur. Bu saha dikdörtgen ve simetrik olmalıdır.


1.1 ÖLÇÜLER
Oyun alanı, 18 x 9 m. ölçülerinde bir dikdörtgendir ve en az 3 m. genişliğinde olan bir serbest bölge ile çevrilmiştir.
Oyun sahasının üzerinde bulunan serbest oyun boşluğu, her türlü engelden arındırılmış olmalıdır. Serbest oyun boşluğu, oyun sahasının yüzeyinden ölçüldüğünde en az 7 m. yüksekliğinde olmalıdır.


FIVB’nin Dünya Müsabakaları’nda serbest bölge yan çizgilerden ölçüldüğünde en az 5 m. ve dip çizgilerden ölçüldüğünde en az 8 m. genişliğinde olacaktır. Serbest oyun boşluğu ise oyun sahasının yüzeyinden ölçüldüğünde en az 12.5 m. yüksekliğinde olacaktır.

1.2 OYUN SAHASININ YÜZEYİ
1.2.1 Sahanın yüzeyi düz, yatay ve yeknesak olmalıdır. Oyuncular için sakatlanmaya yol açacak herhangi bir tehlike teşkil etmemelidir. Pürüzlü ve kaygan yüzeylerde oynanması yasaktır.
FIVB’nin Dünya Müsabakaları’nda sadece tahta veya sentetik bir yüzeyin kullanılmasına izin verilir. Bu yüzey daha önce FIVB tarafından onaylanmış olmalıdır.
1.2.2 Kapalı salonlarda oyun alanının yüzeyi açık renkte olmalıdır. FIVB’nin Dünya Müsabakaları’nda çizgiler için beyaz, oyun alanı ve serbest bölge için farklı renkler kullanılmalıdır.


1.2.3 Açık hava sahalarında drenaj amacıyla her metre için 5 mm.’lik bir eğime müsaade edilir. Saha çizgilerinin sert bir maddeden oluşturulması yasaktır.

1.3 OYUN ALANININ ÜZERİNDEKİ ÇİZGİLER
1.3.1 Bütün çizgiler 5 cm. genişliğindedir. Çizgiler, zeminden ve diğer çizgilerden farklı ve açık renkte olmalıdır.
1.3.2 Sınır çizgileri
İki yan ve iki dip çizgi oyun alanını belirler. Yan ve dip çizgilerin her ikisi de oyun alanının boyutlarına dahil olarak çizilir.
1.3.3 Orta çizgi
Orta çizginin tam ortası oyun alanını 9 x 9 m. boyutlarında iki eşit alana böler. Bu çizgi, filenin tam altından iki yan çizgi arasında uzanır.
1.3.4 Hücum çizgisi


Her oyun alanında orta çizginin tam ortasından geriye doğru 3 m.’lik bir hücum çizgisi çizilir.


FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında, hücum çizgisi, yan çizgilerden itibaren, 15cm boyunda ve 5cm genişliğindeki beş kısa çizginin 20cm aralıklarla çizilmesiyle her bir taraftan toplam 1,75 m kesik çizgiyle uzatılır. Koç sınır çizgisi (hücum çizgisinin uzantısından başlayarak, yan çizgiye 1,75 m mesafede ve ona paralel olarak, oyun alanı dip çizgisine kadar kesik çizgi şeklinde uzanır) 15 cm boyundaki kısa çizgilerin 20 cm aralıklarla çizilmesiyle oluşturulmuş olup, bu çizgi koçun çalışma sahasını belirler.

1.4 BÖLGELER VE SAHALAR
1.4.1 Ön bölge
Her oyun alanında ön bölge orta çizginin tam ortası ve hücum çizgisiyle (genişliği dahil) sınırlıdır.Ön bölgenin yan çizgiler dışında serbest bölgenin sonuna kadar uzandığı varsayılır.
1.4.2 Servis bölgesi
Servis bölgesi, her dip çizginin gerisinde 9 m genişliğindeki sahadır.
Bu bölgenin yan sınırları, yan çizgilerin uzantısı olarak dip çizgilerden 20 cm. geride ve bunlara dik 15 cm. uzunluğunda iki kısa çizgiyle belirlenir. Her iki kısa çizgi de servis bölgesinin genişliğine dahildir.
Servis bölgesinin derinliği serbest bölgenin sonuna kadar devam eder.
1.4.3 Oyuncu değiştirme bölgesi


Oyuncu değiştirme bölgesi, her iki hücum çizgisinin yazı hakemi masasına kadar olan uzantısı ile sınırlıdır.

1.4.4 Libero Değişim Bölgesi
Libero değişim bölgesi,


serbest bölgenin, takım sıraları tarafındaki bir bölümü olup, hücum çizgisi uzantısından dip çizgiye kadar olan alanla sınırlandırılmıştır.


1.4.5 Isınma sahası


FIVB’nin Dünya Müsabakaları’nda ısınma sahaları yaklaşık 3 x 3 m.
boyutlarında, serbest bölgenin dışında ve oturma sıralarının bulunduğu
taraftaki köşelerde yer alır.

1.4.6 Ceza sahası

Yaklaşık 1×1 m boyutlarında olan ve 2 sandalye bulundurulan bir ceza sahası, her bir dip çizgi uzantısının dışında olacak şekilde, kontrol sahası içinde yer alır. Bu sahalar 5 cm genişliğinde kırmızı bir çizgiyle sınırlandırılabilirler.

1.5 ISI
En düşük ısı 10 C’nin (50 F) altında olmayacaktır.

FIVB’nin Dünya Müsabakaları’nda maksimum ısı 25 C’den (77 F) daha yüksek ve minimum ısı 16 C’den (61 F) daha düşük olmayacaktır.

1.6 AYDINLATMA
FIVB’nin Dünya Müsabakaları’nda aydınlatma, oyun sahası yüzeyinden 1 m. yükseklikte ölçülmek suretiyle 1000 ile 1500 lux arasında olacaktır.

2. FİLE VE DİREKLER

2.1 FİLENİN YÜKSEKLİĞİ
2.1.1 File, orta çizginin üstünde ve buna dik olarak yer alır; erkekler için 2.43 m. ve bayanlar için 2.24 m. yüksekliğindedir.

2.1.2 Filenin yüksekliği oyun alanının ortasından ölçülür. Filenin iki kenar yüksekliği kesinlikle aynı olmalı ve buradaki yükseklik kuralda belirtilen

yüksekliği 2 cm.’den fazla geçmemelidir.

2.2 YAPISI
File, 1 m genişliğinde, 9.50 ila 10 m uzunluğundadır (yan bantların her bir yanındaki 25 ila 50 cm dahil) ve 10 cm lik karelerden oluşan siyah iplerden yapılmıştır.

Filenin üst kısmında 7 cm. genişliğinde, iki kat beyaz çadır bezinden yapılmış yatay bir bant file boyunca dikilmiştir. Bandın her iki ucunda onu direklere bağlayan ve gergin durmasını sağlayan bir ipin geçtiği bir delik bulunur.

Bandın içinden geçen elastiki kablo fileyi direklere bağlar ve üst kısmının gergin durmasını sağlar.

Filenin alt kısmında üst banta benzer, 5 cm genişliğinde, içinden ip geçirilmiş başka bir yatay bant vardır. Bu ip fileyi direklere bağlar ve alt kısmının gergin durmasını sağlar.

2.3 YAN BANTLAR
İki adet beyaz bant, her iki yan çizginin üzerinde yer alacak şekilde fileye dik olarak bağlanır.

Bunlar 5 cm. genişliğinde ve 1 m. uzunluğunda olup filenin bir parçası olarak kabul edilir.

2.4 ANTENLER
Anten, 1.80 m. uzunluğunda ve 10 mm. çapında, fiberglas ya da benzeri bir maddeden yapılmış esnek bir çubuktur.

Anten yan bandın dış tarafına bağlanır. Antenler karşılıklı olarak filenin ters yönlerine yerleştirilir

Antenlerin her birinin 80 cm.’lik üst kısımları filenin üzerinde devam eder ve bu kısımlar zıt (tercihen kırmızı ve beyaz) renkte 10 cm.’lik
şeritlerle işaretlenir.

Antenler filenin bir parçası sayılır ve geçiş boşluğunun yan sınırlarını belirler ( Kural 11.1.1).

2.5 DİREKLER
2.5.1 Filenin bağlandığı direkler, yan çizgilerin dışından 0.50 m. ile 1.00 m.

mesafede yerleştirilmiştir. Direkler 2.55 m. yüksekliğinde ve tercihen ayarlanabilir olmalıdır.

Tüm FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında fileyi taşıyan direkler, yan çizgilerden dışarıya doğru 1 m. uzaklığa yerleştirilirler.

2.5.2 Direkler düzgün ve yuvarlak olmalı, zemine tel kullanılmadan

tutturulmalıdır. Tehlikeli ve engelleyici unsurlar taşımamalıdır.

2.6 İLAVE MALZEMELER
Bütün ilave malzemeler FIVB yönetmelikleriyle belirlenir.

3.TOPLAR

3.1 STANDARTLAR
Top, içinde lastik veya benzeri bir maddeden bir kesenin bulunduğu esnek deri ya da sentetik deriden yapılmış ve küresel olmalıdır.

Tek bir açık renk ya da renk kombinasyonu kullanılabilir..

Çevresi 65-67 cm. ve ağırlığı 260-280 gr.’dir.

İç basıncı 0.30-0.325 kg/cm2’dir (294.3-318.82 mbar veya hPa).

3.2 TOPLARIN BENZERLİĞİ
Bir müsabakada kullanılan tüm toplar çevre genişliği, ağırlık, basınç, cins ve renk olarak aynı özellikte olmalıdır.

FIVB’nin Dünya Müsabakaları’nın, Kıtasal ve Ulusal ya da Lig Şampiyonaları’nın FIVB onaylı toplarla oynanması gerekir.

3.3 ÜÇ TOP SİSTEMİ
FIVB’nin Dünya Müsabakaları’nda üç top kullanılacaktır. Bu durumda birer tane serbest bölgenin her bir köşesinde, birer tane baş ve yardımcı hakemlerin arkasında olmak üzere altı top toplayıcı bulunur.

BÖLÜM İKİ

KATILANLAR

4. TAKIMLAR

4.1 TAKIMIN OLUŞUMU
4.1.1Bir takım en fazla 12 oyuncu, bir koç, bir yardımcı koç, bir masör ve bir

tıp doktorundan oluşur.

FIVB’nin Dünya Müsabakaları’nda tıp doktoruna FIVB tarafından önceden yetki verilmiş olmalıdır.FIVB ve Dünya Büyükler Müsabakalarında bir takım en fazla ondört (14) oyuncudan (en çok oniki (12) daimi oyuncudan) oluşur.

4.1.2 Libero dışındaki oyunculardan biri müsabaka cetvelinde takım kaptanı olarak belirtilmelidir.

4.1.3 Sadece müsabaka cetveline kayıtlı oyuncular oyun alanına girebilirler ve müsabakaya katılabilirler. Koç ve takım kaptanı müsabaka cetvelini imzaladıktan sonra kayıtlı oyuncular değiştirilemezler.

4.2 TAKIMIN YERLEŞİMİ
4.2.1 Oyunda olmayan oyuncular takımın oturma sıralarında oturmalı veya

kendi ısınma sahalarında bulunmalıdırlar (Kural 1.4.4). Koç (Kural 5.2.3) ve

takımın diğer mensupları da takımın oturma sıralarında oturmakla birlikte

buradan geçici olarak ayrılabilirler. Takımların oturma sıraları yazı hakemi

masasının yan taraflarına, serbest bölgenin dışına yerleştirilir.

4.2.2 Müsabaka esnasında sadece takım mensuplarının takımlarının sırasında oturmalarına veya ısınma sahasında bulunmalarına müsaade edilir (Kural 4.1.1).

4.2.3 Oyunda olmayan oyuncular topsuz olarak aşağıdaki gibi ısınabilirler :

4.2.3.1 Oyun esnasında : ısınma sahasında,

4.2.3.2 Molalarda ve teknik molalarda : kendi oyun alanlarının arkasındaki serbest bölgede.

4.2.4 Oyuncular set aralarında serbest bölge içinde top kullanarak ısınabilirler.

4.3 MALZEMELER
Bir oyuncunun malzemeleri forma, şort, çorap ve spor ayakkabısından oluşur.

4.3.1 Bütün bir takımın forma, şort ve çoraplarının rengi ve tasarımı tektip olması gerekir (Libero hariç). Kıyafetler temiz olmalıdır.

4.3.2 Ayakkabılar, hafif ve esnek, tabanları ise lastik ya da karışımlı malzemeden ve topuksuz olmalıdır.

FIVB Dünya ve Resmi müsabakalarında tabanları, ağırlıklı olarak siyah renkte olan ve iz bırakan ayakkabıların giyilmesi yasaklanmıştır.

4.3.3 Oyuncuların formaları 1’den 18’e kadar numaralandırılmış olmalıdır.

FIVB, Dünya ve Resmi Müsabakalarda oyuncuların formaları 1’den 20’ye kadar numaralandırılmış olmalıdır.

4.3.3.1 Numaralar formanın ön ve arka ortasında bulunmalıdır. Numaraların renk ve parlaklığı formanın renk ve parlaklığına zıt olmalıdır.

4.3.3.2 Numaraların yüksekliği göğüste en az 15 cm., sırtta en az 20 cm. olmalıdır. Numaraların yazıldığı bandın genişliği ise en az 2 cm. olacaktır.

FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında oyuncu numaraları şortun sağ paçasında tekrarlanmalıdır. Numara yüksekliğinin 4 ile 6 cm arasında olması ve numara bandının da en az 1 cm genişliğinde olması gerekir. Forma ve şortlar FIVB Standartlarına uymalıdır.

4.3.4 Takım kaptanının formasında, göğüs numarasının altında 8 x 2 cm.’lik bir şerit olmalıdır.

4.3.5 Diğer oyunculardan farklı renkte olan (Kural 4.3.1) (Libero oyuncusu

haricinde – Kural 8.5) ve/veya kurallara uygun numarası bulunmayan formaların giyilmesi yasaktır.

4.4 MALZEME DEĞİŞİKLİKLERİ
Baş hakem bir veya daha fazla oyuncuya tu konularda müsaade verebilir:

4.4.1 çıplak ayakla oynamak,

FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında çıplak ayakla oynamak yasaktır.

4.4.2 Set aralarında veya oyuncu değişikliğinden sonra ıslak formaları renk, dizayn ve numarası aynı olmak şartıyla yenileriyle değiştirme,

4.4.3 Soğuk havalarda bütün takım için (Liberolar hariç) aynı renk ve dizayna sahip ve Kural 4.3.3’e uygun numaralanmış olması şartıyla eşofmanla oynamak.

4.5 YASAKLANMIŞ EŞYALAR
4.5.1 Oyuncuların sakatlanmasına sebep olabilecek veya onlara suni bir avantaj sağlayacak şeylerin kullanılması yasaklanmıştır.

4.5.2 Oyuncular riski kendisine ait olmak kaydıyla gözlük ve lens takabilir.

5. TAKIM LİDERLERİ
Her iki takım kaptanı ve koç kendi takım mensuplarının davranış ve disiplininden sorumludur.

Liberolar takım kaptanı olamaz.

5.1 KAPTAN
5.1.1 MAÇ ÖNCESİ takım kaptanı müsabaka cetvelini imzalar ve kurada takımını temsil eder.

5.1.2 MAÇ ESNASINDA takım kaptanı oyun alanında olduğu sürece oyun kaptanı olarak görev yapar. Takım kaptanı oyunda olmadığı zaman koç veya bizzat kendisi oyun kaptanı rolünü üstlenmek üzere bir başka oyuncuyu tayin eder. Bu oyun kaptanı; değiştirilene, takım kaptanı oyuna dönene veya set bitene kadar takım kaptanının sorumluluklarını üstlenir. Topun oyun dışı olduğu zamanlarda tüm takım mensupları içerisinde sadece oyun kaptanı hakemlerle konuşma hakkına sahiptir:

5.1.2.1 Kuralların uygulanması ve yorumu hakkında açıklama ister ve aynı zamanda takım arkadaşlarının istek veya sorularını da iletir. Eğer oyun kaptanı baş hakemin açıklamalarına katılmazsa, bu karara itiraz edebilir ve derhal hakeme maçın sonunda müsabaka cetveline resmi bir itiraz kaydettirme hakkını saklı tuttuğunu belirtir (Kural 23.2.4);

5.1.2.2 Aşağıdaki konularda istekte bulunmaya yetkilidir :

a)Malzeme değişikliği

b)Takımların pozisyonlarının tetkiki

c)Zemin, file ve top, vs. kontrolü;

5.1.2.3 Koç takımın başında olmadığı zaman mola ve oyuncu değişikliği talebinde bulunur.

5.1.3 MAÇ SONUNDA takım kaptanı:

5.1.3.1 hakemlere teşekkür eder ve sonucu tasdik etmek için müsabaka cetvelini imzalar;

5.1.3.2 Baş hakeme zamanında bildirilmiş olması halinde, hakemin Kuralları uygulaması veya yorumlaması ile ilgili resmi bir itirazı teyit edip müsabaka cetveline kaydedebilir.

5.2 KOÇ
5.2.1 Koç, maç süresince takımının oyuncularını oyun alanının dışından yönlendirir. Başlangıç pozisyonlarını, oyuncu değişikliklerini ve direktif vermek Için molaları tayin eder. Bu görevlerde temas kuracağı yetkili yardımcı hakemdir.

5.2.2 MAÇTAN ÖNCE koç kendi oyuncularının isim ve numaralarını müsabaka cetveline kaydettirir veya bunları kontrol eder ve daha sonra müsabaka cetvelini imzalar.

5.2.3 MAÇ ESNASINDA koç:
5.2.3.1 her setten önce pozisyon kağıdını düzgün bir şekilde doldurarak imzalar ve yazı hakemine veya yardımcı hakeme verir;

5.2.3.2 tTakımının sırasında, yazı hakemine en yakın yerde oturur; ancak geçici olarak yerini terk edebilir;

5.2.3.3 Mola ve oyuncu değişikliği taleplerinde bulunur;

5.2.3.4 Diğer takım mensupları gibi oyun sahasındaki oyunculara direktif verebilir. Koç bu direktifleri maçı engellemeden ya da geciktirmeden, takımının oturma sırasının önündeki serbest bölgede durarak ya da ısınma sahasına kadar yürüyerek verebilir.

FIVB, Dünya ve Resmi Müsabakalarda koç, görev ve sorumluluklarını koç sınır çizgisinin gerisinden yerine getirmelidir.

5.3. YARDIMCI KOÇ
5.3.1 Yardımcı koç, takımın oturma sırasında oturur; ancak maça müdahale etme hakkı yoktur.

5.3.2 Koç takımın başından ayrılmak zorunda kalırsa, yardımcı koç oyun kaptanının isteği ve baş hakemin müsaadesiyle koçun görevlerini üstlenebilir.

BÖLÜM ÜÇ

OYUN DÜZENİ

6. BİR SAYI ALMAK, SET VE MAÇ KAZANMAK

6.1 BİR SAYI ALMAK
6.1.1 Sayı

Bir takım aşağıdaki durumlarda sayı alır :

6.1.1.1 Top rakibin oyun alanında zemine temas ettiğinde,

6.1.1.2 Rakip takım bir hata yaptığında,

6.1.1.3 Rakip takım bir İhtar aldığında,

6.1.2 Hata

Bir takım, kurallara aykırı bir oyun hareketi yaparak (veya bu kuralları başka bir şekilde ihlal ederek) hata yapar. Hakemler hataları değerlendirir ve kurallara uygun olarak sonuçlarını belirlerler.

6.1.2.1 Eğer art arda iki veya daha fazla hata yapılırsa, sadece ilk yapılan hata dikkate alınır,

6.1.2.2 Eğer iki ya da daha fazla hata rakipler tarafından aynı anda yapılırsa, bu bir ÇİFT HATA’dır ve rally tekrarlattırılır.

6.1.3 Rally ve tamamlanmış rally

Servis atan oyuncunun servis vuruşundan başlayarak, topun oyun dışı olduğu ana kadar oluşan oyun hareketleri dizisi, bir rally dir. Tamamlanmış rally, bir sayı kazanılmasıyla sonuçlanan oyun hareketleri dizisidir.

6.1.3.1 Eğer servis atan takım bir rallyi kazanırsa, bir sayı alır ve servis atmaya devam eder,

6.1.3.2 Eğer servis karşılayan takım bir rallyi kazanırsa, bir sayı alır ve servis atma hakkını da kazanır.

6.2 SET KAZANMA

Bir set (netice seti -5. set- hariç) en az 2 sayı farkla 25 sayıya ulaşan takım tarafından kazanılır. Sayılarda 24-24’lük eşitlik olması halinde oyun iki sayılık farka ulaşılana kadar (26-24, 27-25) devam eder.

6.3 MAÇ KAZANMAK

6.3.1 Maç, üç seti alan takım tarafından kazanılır.

6.3.2 Setlerde 2-2’lik eşitlik olması halinde, netice seti (5’inci) en az 2 sayı farkla 15 sayı üzerinden oynanır.

6.4 MAÇTA HAZIR BULUNMAMA VE EKSİK TAKIM

6.4.1 Eğer bir takım sahaya davet edildikten sonra oynamayı reddederse, maçta hazır bulunmadığı ilan edilir ve setleri 25-0, maçı da 3-0’lık sonuçla kaybeder.

6.4.2 Geçerli bir sebep göstermeksizin zamanında oyun alanında bulunmayan bir takımın maçta hazır bulunmadığı ilan edilir ve Kural 6.4.1’deki gibi işlem görür.

6.4.3 Bir takım set veya maç için EKSİK ilan edilirse, seti veya maçı kaybeder (Kural 7.3.1.a). Rakip takıma seti veya maçı kazanması için gerekli sayılar ya da sayı ve setler verilir. Eksik ilan edilen takım ise daha önce aldığı sayı ve setleri aynen muhafaza eder.


7. OYUNUN YAPISI

7.1 KURA
Müsabakadan önce baş hakem ilk servisi atacak takımı ve takımların birinci setteki sahalarını belirlemek için kura atışı yapar. Eğer netice seti oynanacaksa, yeniden kura atışı yapılır.

7.1.1 Kura iki takım kaptanının huzurunda atılır.

7.1.2 Kurayı kazananın seçenekleri:

YA
7.1.2.1 Servis atma ya da karşılama hakkı

YA DA
7.1.2.2 Oyun alanının seçimi.

Kurayı kaybeden kalan seçenekleri alır.

7.1.3 Ayrı ayrı ısınma halinde ilk servisi atacak takım filede ilk ısınacak takımdır.

7.2 ISINMA DEVRESİ
7.2.1 Maç öncesinde takımlar başka bir sahada ısınma olanağı bulmuşlarsa her iki takım birlikte 6 dakika, bulamamışlarsa 10 dakika filede ısınabilirler.

7.2.2 Eğer takım kaptanları filede ayrı ayrı ısınmayı talep ederse, Kural 7.2.1’e göre her takım filede 3’er dakika veya 5’er dakika ısınabilir.

7.3 TAKIMIN BAŞLANGIÇ DİZİLİŞİ
7.3.1 Her takımın oyunda daima altı oyuncusu olmalıdır.

Oyun alanındaki oyuncuların dönme sırası, takımların başlangıç dizilişiyle belirlenir. Bu sıra set boyunca korunmalıdır.

7.3.2 Her setin başlamasından önce koç kendi takımının başlangıç dizilişini pozisyon kağıdında göstermelidir. Bu kağıt düzgün bir şekilde doldurulup imzalanarak yardımcı hakeme veya yazı hakemine verilir.

7.3.3 Bir setin başlangıç dizilişinde yer almayan oyuncular, o set için yedek oyunculardır (Libero hariç).

7.3.4 Pozisyon kağıdının yardımcı hakem veya yazı hakemine teslim edilmesinden sonra dizilişte, kurallara uygun oyuncu değişikliğinin dışında hiçbir değişiklik yapılmasına izin verilmez.

7.3.5 Oyuncuların oyun alanındaki yerleri ile pozisyon kağıdı arasında çelişki varsa aşağıdaki işlemler yapılır ;

7.3.5.1 Set başlamadan önce, oyun alanında pozisyon kağıdına yazılmamış bir oyuncu varsa, bu oyuncu pozisyon kağıdına göre değiştirilmelidir. Bu durumda ceza verilmez.

7.3.5.2 Bununla beraber eğer koç pozisyon kağıdına yazılmamış oyuncuyu(ları) oyun alanında tutmak isterse, müsabaka cetveline kayıt edilecek olan kurallara uygun oyuncu değişikliği talep etmelidir.

Eğer oyun alanındaki oyuncuların pozisyonları ile pozisyon kağıdı arasındaki çelişki oyun (set) başladıktan sonra tesbit edilirse, hata yapan takımın dizilişi doğru pozisyona getirilir. Hatanın, başlangıcından belirlendiği ana kadar takımın kazandığı tüm sayılar iptal edilir. Rakip takımın sayıları ise aynen geçerli kalır ve ilaveten, rakip bir sayı alır ve servis atma hakkını elde eder.

7.4 POZİSYONLAR
Servis atan oyuncunun topa vurduğu anda her takım kendi oyun alanında dönüş sırasına göre pozisyon almalıdır (servis atan oyuncu hariç).

7.4.1 Oyuncuların pozisyonları aşağıdaki gibi numaralandırılmıştır:

7.4.1.1 Filenin önünde bulunan üç oyuncu ön hat oyuncusudur ve 4 (ön-sol), 3 (ön-orta), 2 (ön-sağ) numaralı pozisyonlarda dururlar.

7.4.1.2 Diğer üç oyuncu arka hat oyuncusudur ve 5 (arka-sol), 6 (arka-orta), 1 (arka-sağ) numaralı pozisyonlarda dururlar.

7.4.2 Oyuncular arasındaki bağlantılı pozisyonlar

7.4.2.1 Her arka hat oyuncusu kendisiyle ilgili ön hat oyuncusuna göre filenin daha gerisinde yer almalıdır.

7.4.2.2 Ön hat ve arka hat oyuncuları, Kural 7.4.1’de belirtilen sıraya göre birbirlerinin yanında durmalıdırlar.

7.4.3 Oyuncuların pozisyonları, yere temas eden ayaklarının pozisyonlarına göre ve aşağıda belirtilen şekilde tespit ve kontrol edilir:

7.4.3.1 Her ön hat oyuncusunun ayağının en azından bir kısmı orta çizgiye kendisiyle ilgili arka hat oyuncusunun ayaklarından daha yakın olmalıdır.

7.4.3.2 Sağ (sol) tarafta bulunan her oyuncunun ayağının en azından bir kısmı sağ (sol) taraftaki yan çizgiye kendi sırasında ortada bulunan oyuncunu ayaklarından daha yakın olmalıdır.

7.4.4 Servis atıldıktan sonra oyuncular her tarafa hareket edebilir ve kendi oyun alanlarında veya serbest bölgede herhangi bir pozisyon alabilirler.

7.5 POZİSYON HATASI
7.5.1 Eğer servis atan oyuncunun topa vurduğu anda herhangi bir oyuncu düzgün pozisyonda değilse, takımı pozisyon hatası yapar (Kural 7.3 ve 7.4).

7.5.2 Servis atan oyuncu topa vurduğu anda servis hatası yaparsa, bu hata pozisyon hatasından önce gelir.

7.53 Eğer topa vurulduktan sonra bir servis hatası olursa, cezalandırılacak olan pozisyon hatasıdır.

7.5.4 Bir pozisyon hatası aşağıdaki sonuçları doğurur:

7.5.4.1 Takım bir sayı ile cezalandırılır ve servis rakip takıma geçer,

7.5.4.2 Oyuncuların pozisyonları düzeltilir.

7.6 DÖNÜŞ
7.6.1 Dönüş sırası başlangıç dizilişiyle belirlenir ve set boyunca oyuncuların pozisyonları ve servis sırasına göre kontrol edilir.

7.6.2 Servisi karşılayan takım servis atma hakkını kazandığı zaman bu takımın oyuncuları saat yönünde bir pozisyon dönmelidir: 2 no’lu pozisyondaki oyuncu servis atmak için 1 no’ya gider, 1 no’lu pozisyondaki oyuncu 6 no’ya geçer, vs…

7.7 DÖNÜŞ HATALARI
7.7.1 Dönüş hatası, SERVİSİN dönüş sırasına göre atılmadığı zaman yapılır (Kural 7.6.1). Bu durum aşağıdaki sonuçları doğurur:

7.7.1.1 Takım bir sayı ile cezalandırılır ve servis rakip takıma geçer,

7.7.1.2 Oyuncuların dönüş sırası düzeltilir.

7.7.2 Buna ilave olarak yazı hakemi hatanın yapıldığı anı tam olarak belirleyecek ve takımın hata yaptıktan sonra kazandığı bütün sayılar iptal edilecektir. Rakip takımın sayıları geçerli kalır. Eğer hatanın yapıldığı an tespit edilemiyorsa, kazanılmış sayılar iptal edilmez; uygulanacak tek ceza rally kaybıdır.

BÖLÜM DÖRT
OYUN HAREKETLERİ

8. OYUNUN SEYRİ

8.1 OYUNDAKİ TOP

Baş hakemin izniyle, servis için topa vurulduğu andan itibaren top oyundadır.

8.2 OYUN DIŞI TOP

Top, hakemlerden biri tarafından belirlenen bir hata için düdük çalındığı anda ; hata olmadığı zaman ise, düdük çalındığı anda oyun dışıdır

8.3 DAHİL TOP

Top, sınır çizgileri de dahil olmak üzere, oyun alanı içinde yere değdiği zaman dahildir.

8.4 HARİÇ TOP

Top şu koşullarda “hariçtir” :

8.4.1 Zemine temas eden kısmı sınır çizgisinin tamamen dışındaysa,

8.4.2 Oyun alanı dışında bir cisme, tavana veya oyun dışındaki bir kişiye değerse,

8.4.3 Antenlere, kablolara ve direklere veya filenin yan bantlar dışındaki kısmına değerse,

8.4.4 Kural 10.1.2’de belirtilen durum hariç, file dikey düzlemini geçiş boşluğunun kısmen veya tamamen dışından geçerse,

8.4.5 Filenin altındaki boşluktan bütünüyle geçerse.

9. TOPLA OYNAMA

Her takım kendi oyun sahası ve oyun boşluğunda oynamalıdır (Kural 10.1.2 hariç). Bununla beraber top serbest bölgenin dışından da geri çevrilebilir.

9.1 TAKIM VURUŞLARI
Oyundaki bir oyuncunun top ile yaptığı her temas, bir vuruştur.

Bir takım topu filenin üzerinden geri göndermek için üç vuruş (blok temasına ilaveten, Kural 14.4.1) yapma hakkına sahiptir. Eğer daha fazla vuruş yapılırsa, takım DÖRT VURUŞ hatası yapmış olur.

9.1.1 BİRBİRİNİ TAKİP EDEN TEMASLAR

Bir oyuncu art arda iki defa topa vuramaz (Kural 9.2.3, 14.2 ve 14.4.2 hariç).

9.1.2 AYNI ANDA YAPILAN TEMASLAR

İki veya üç oyuncu topa aynı anda dokunabilir.

9.1.2.1 İki (üç) takım arkadaşı topa aynı anda dokunduğu zaman, bu iki (üç) vuruş olarak değerlendirilir (blok hariç). İki (üç) takım arkadaşı topa uzanır, fakat sadece içlerinden biri topa temas ederse, bu bir vuruş olarak sayılır. Oyuncuların çarpışması, bir hata teşkil etmez.

9.1.2.2 İki rakip oyuncu, file üzerindeki topa aynı anda temas etmişler ve top oyunda kalmışsa, topun sahasında kaldığı takımın tekrar üç vuruş yapma hakkı vardır. Böyle bir top dışarı giderse, bu karşı taraftaki takım için bir hatadır.

9.1.2.3 Rakip oyuncuların, file üzerindeki bir topa, aynı anda yaptıkları vuruşlarda, oyuncuların top ile temas sürecinin uzaması durumunda oyun devam eder.

9.1.3 YARDIMLI VURUŞLAR

Oyun sahası içinde bir oyuncunun topa vurmak için takım arkadaşından, herhangi bir yapıdan veya cisimden destek almasına izin verilmez.

Bununla beraber hata yapmak üzere olan bir oyuncu (fileye dokunmak veya orta çizgiyi geçmek, vs. gibi) takım arkadaşları tarafından durdurulabilir veya geri çekilebilir.

9.2 VURUŞUN ÖZELLİKLERİ

9.2.1 Top vücudun herhangi bir kısmına temas edebilir.

9.2.2 Top tutulmamalı ve/veya fırlatılmamalıdır. Top herhangi bir doğrultuda gidebilir.

9.2.3 Temasların aynı anda olması şartıyla, top vücudun çeşitli yerlerine dokunabilir

İstisnalar:

9.2.3.1 Tek bir hareket esnasında olması kaydıyla, bir veya daha fazla blok oyuncusu blokta topa art arda dokunabilir

9.2.3.2 Takımın birinci vuruşunda, temasların tek bir hareket esnasında olması kaydıyla, top vücudun çeşitli yerlerine art arda dokunabilir

9.3 TOPLA OYNANIRKEN YAPILAN HATALAR

9.3.1 DÖRT VURUŞ: Bir takımın geri göndermeden önce topa dört defa vurmasıdır.

9.3.2 YARDIMLI VURUŞ: Bir oyuncunun oyun sahası içinde topa vurmak için takım arkadaşlarından, herhangi bir yapıdan veya cisimden destek almasıdır.

9.3.3 TUTULMUŞ TOP: Top, vuruştan sonra sekmezse, tutulmuş ve/veya fırlatılmıştır.

9.3.4 ÇİFT VURUŞ: Bir oyuncunun topa art arda iki defa vurması veya topun vücudunun çeşitli yerlerine art arda temas etmesidir.

10. FİLEDEKİ TOP

10.1 FİLEYİ GEÇEN TOP

10.1.1 Rakip sahaya gönderilen top filenin üzerinden, geçiş boşluğu içinden gitmelidir. Geçiş boşluğu file dikey düzleminin bir parçasıdır ve aşağıdakilerle sınırlıdır :

10.1.1.1 Aşağıda filenin üst kısmıyla,

10.1.1.2 Kenarlarda antenler ve antenlerin varsayılan uzantılarıyla,

10.1.1.3 Yukarıda tavanla

10.1.2 Top, file dikey düzlemini, tamamen ya da kısmen geçiş boşluğu dışından geçerek rakibin serbest bölgesine girdiğinde, takımın vuruş limiti dahilinde kalmak koşuluyla, geri oynanabilir. Ancak bu esnada topu geri çeviren oyuncu :

10.1.2.1 Rakibin oyun alanına temas etmemelidir,

10.1.2.2 Topu file dikey düzleminin aynı tarafından ve yine tamamen ya da kısmen geçiş boşluğu dışından geçirerek geriye çevirmelidir.

Rakip takım böyle bir hareketi engelleyemez.

10.1.3 File alt boşluğundan geçecek şekilde, rakip oyun alanına doğru yönlenen bir top, file düzlemini bütünüyle geçinceye kadar oyundadır.


10.2 FİLEYE DEĞEN TOP

Top fileyi geçerken ona değebilir.

10.3 FİLENİN İÇİNDEKİ TOP

10.3.1 Filenin içine takılan top, takımın üç vuruş limiti içinde geri alınabilir.

10.3.2 Top filenin iplerini yırtar veya filenin kopmasına neden olursa, rally iptal edilir ve tekrarlattırılır.

11. FİLEDEKİ OYUNCU

11.1 FİLENİN DİĞER TARAFINA UZANMA

11.1.1 Blok esnasında bir blokçu, rakibinin hücum vuruşu öncesi veya anındaki oyununu engellememek koşuluyla, hücum vuruşunu takiben filenin diğer tarafındaki topa dokunabilir.

11.1.2 Hücum vuruşunun kendi oyun boşluğunda yapılmış olması şartıyla, bir oyuncunun, hücum vuruşunu yaptıktan sonra elinin, filenin diğer tarafına geçmesine izin verilir.

11.2 FİLENİN ALTINDAN GEÇME

11.2.1 Rakibin oyununa müdahale etmemek şartıyla, filenin altından rakibin oyun boşluğuna girilmesine izin verilir.

11.2.2 Orta çizginin üzerinden rakibin oyun alanına girme

11.2.2.1 Ayağın (ayakların) orta çizginin ötesinde rakibin oyun alanına temas etmesine, karşıya geçen ayağın (ayakların) bir kısmının orta çizgiye temas etmesi veya doğrudan orta çizginin üzerinde olması şartıyla izin verilir.

11.2.2.2 Rakibin oyununu etkilememek şartıyla, vücudun, ayakların üst kısmında kalan herhangi bir yerinin rakip oyun alanına temas etmesine izin verilir.

11.2.3 Bir oyuncu, top oyun dışı olduktan sonra, rakibinin oyun alanına girebilir.

11.2.4 Rakiplerin oyununa müdahale etmemek şartıyla, oyuncular rakiplerinin serbest bölgesine girebilirler.

11.3 FİLE İLE TEMAS

11.3.1 Bir oyuncunun fileye teması, eğer oyunu etkilemediyse hata değildir.

11.3.2 Oyuncular, oyunu etkilememek şartıyla direklere, iplere veya antenlerin dışında kalan, filenin uzantısı da dahil olmak üzere herhangi bir cisme temas edebilirler.

11.3.3 Top, filenin içine takılır ve bu nedenle file rakibe temas ederse, bu hata olarak kabul edilmez.

11.4 OYUNCULARIN FİLEDEKİ HATALARI

11.4.1 Bir oyuncu rakibinin hücum vuruşunun öncesinde veya esnasında rakibinin oyun boşluğunda topa veya rakibine dokunursa,

11.4.2 Bir oyuncu, filenin altından rakibin oyun boşluğuna girerken, rakibin oyununu etkilerse,

11.4.3 Bir oyuncunun ayağı (ayakları), rakibinin oyun alanına bütünüyle girerse.

11.4.4 Bir oyuncu aşağıdaki hareketlerden herhangi birini yaparsa, rakibin oyununu etkilemiş olur (daha birçoklarının yanında) ;
- Topla oynama hareketi sürecinde, filenin üst bantına veya antenin file
üstündeki 80 cm lik kısmına temas ederse,
- Topla oynama anında fileden destek alırsa,
- Rakibe karşı, kendine bir avantaj yaratırsa,
- Rakip oyuncunun kurallara uygun topla oynama teşebbüsünü engelleyici
hareketler yaparsa,

12. SERVİS

Servis, topun servis bölgesinde bulunan geri hattın sağındaki oyuncu tarafından oyuna sokulması hareketidir.


12.1 BİR SETTEKİ İLK SERVİS

12.1.1 Birinci set ile netice setinde (5. set) ilk servis kura atışıyla belirlenen takım tarafından atılır.

12.1.2 Diğer setler bir önceki sette ilk servisi kullanmamış olan takımın servisi ile başlatılacaktır.

12.2 SERVİS SIRASI

12.2.1 Oyuncular pozisyon kağıdına kaydedilen servis sırasını takip etmek zorundadır.

12.2.2 Bir setteki ilk servisten sonra servis kullanacak oyuncu şu şekilde belirlenir :

12.2.2.1 Servis kullanan takım rallyi kazandığında daha önce servis kullanan oyuncu (veya yerine geçen oyuncu) tekrar servis kullanır.

12.2.2.2 Servis karşılayan takım rallyi kazandığında servis kullanma hakkını da kazanır ve servisi kullanmadan önce bir pozisyon döner. Ön sağ pozisyondan geri sağ pozisyona gelen oyuncu servis kullanacaktır.

12.3 SERVİS ATMA İZNİ

Baş hakem her iki takımında oynamaya hazır olduğunu ve servis kullanacak oyuncunun topa sahip bulunduğunu kontrol ettikten sonra servisin kullanılmasına müsaade eder.

12.4 SERVİSİN ATILMASI

12.4.1 Topa, havaya atıldıktan ya da el (ler) den bırakıldıktan sonra tek el veya kolun herhangi bir kısmıyla vurulmalıdır.

12.4.2 Topun sadece bir kez havaya atılmasına veya elden bırakılmasına izin verilir. Topun yerde sektirilmesine veya elde hareket ettirilmesine izin edilir.

12.4.3 Servis kullanan oyuncu, servis vuruşu anında veya sıçrayarak kullanılan bir servis için sıçradığında, ne oyun alanına (dip çizgi dahil) ne de servis bölgesi dışındaki zemine temas etmemelidir.

Bu oyuncu servis vuruşundan sonra servis bölgesinin dışına veya oyun alanının içine basabilir veya düşebilir.

12.4.4 Servis kullanacak oyuncu, baş hakemin servis için çaldığı düdüğü takip eden 8 saniye içinde topa vurmalıdır

12.4.5 Baş hakemin düdüğünden önce kullanılan servis iptal edilir ve tekrarlattırılır.

12.5 PERDELEME

12.5.1 Servis kullanan takımın oyuncuları kişisel veya grup perdelemesi yaparak rakiplerinin servis atan oyuncuyu veya topun geliş yönünü görmelerini engellememelidirler.

12.5.2 Servis kullanan takımın bir ya da bir grup oyuncusu, servis kullanıldığı sırada kollarını sallar, zıplar veya her iki yöne hareket eder veya topun geliş yönünü gizlemek için grup halinde durursa, perdeleme yapmış olur.

12.6 SERVİS ATMA ESNASINDA YAPILAN HATALAR

12.6.1 Servis atma hataları:

Aşağıdaki hatalar, rakip takım pozisyon hatası yapıyor olsa bile servis değişikliğine yol açar. Servis atan oyuncu :

12.6.1.1 Servis sırasını ihlal ederse,

12.6.1.2 Servisi kurallara uygun şekilde kullanmazsa.

Topa kurallara uygun şekilde vurulduktan sonra (bir oyuncunun pozisyon hatası yapmaması kaydıyla) aşağıda gösterilen hallerde servis hatalı kabul edilir. Eğer top :

12.6.2.1 Servis kullanan takımın oyuncularından birine değer veya file dikey düzlemini tümüyle geçiş boşluğundan geçmezse,

12.6.2.2 Oyun alanının dışına giderse,

12.6.2.3 Bir perdelemenin üzerinden geçerse.

12.7 SERVİS VURUŞUNDAN SONRA YAPILAN HATALAR VE POZİSYON HATALARI

12.7.1 Eğer servis kullanan oyuncu servis vuruşu anında bir hata yaparsa (kurallara uygun olmayan servis atışı, hatalı dönüş sırası vs.) ve karşı tarafta pozisyon hatası varsa, servis hatası cezalandırılır.

12.7.2 Buna karşılık eğer servis kurallara uygun şekilde kullanılmış, fakat serviste daha sonra bir hata meydana gelmişse (topun dışarı gitmesi ya da bir perdelemenin üstünden gitmesi, vs.), pozisyon hatası öncelik kazanır ve cezalandırılır.

13 HÜCUM VURUŞU

HÜCUM VURUŞUNUN ÖZELLİKLERİ
13.1.1 Servis ve blok hariç olmak üzere, topu rakibe yönelten bütün vuruşlar hücum vuruşu olarak değerlendirilir.

13.1.2 Hücum vuruşu esnasında topa net bir şekilde vurulur ve tutulmaz veya fırlatılmazsa, tip yapmaya izin verilir.

13.1.3 Top bütünüyle file dikey düzlemini geçtiği veya bir rakip oyuncuya temas ettiği anda hücum vuruşu tamamlanmış olur.

13.2 HÜCUM VURUŞUNDAKİ KISITLAMALAR

13.2.1 Bir ön hat oyuncusu, topla temasın kendi oyun boşluğu dahilinde yapılması kaydıyla, herhangi bir yükseklikte hücum vuruşunu tamamlayabilir (Kural 13.2.4 hariç).

13.2.2 Bir geri hat oyuncusu ön bölgenin gerisinden, herhangi bir yükseklikte hücum vuruşunu tamamlayabilir,

13.2.2.1 Sıçradığı anda oyuncunun ayağı (ayakları) hücum çizgisine değmemeli veya çizgiyi geçmemelidir.

13.2.2.2 Vuruştan sonra oyuncu ön bölgeye düşebilir

13.2.3 Eğer temas anında topun bir kısmı file üst kenar seviyesinin altında ise, bir geri hat oyuncusu da ön bölgeden hücum vuruşunu tamamlayabilir.

13.2.4 Top ön bölgede ve file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken hiçbir oyuncunun rakibin servisine hücum vuruşu tamamlamasına izin verilmez

13.3 HÜCUM VURUŞU HATALARI

13.3.1 Bir oyuncu rakip takımın oyun boşluğu içinde topa vurursa,

13.3.2 Bir oyuncu topu harice vurursa,

13.3.3 Vuruş anında top file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken, bir geri hat oyuncusu ön bölgeden hücum vuruşunu tamamlarsa

13.3.4 Top ön bölgede ve file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken bir oyuncu rakibinin servisine hücum vuruşunu tamamlarsa,

13.3.5 Vuruş anında top file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken, Libero bir hücum vuruşunu tamamlarsa,

13.3.6 Bir oyuncu, kendi ön bölgesinde bulunan liberonun parmak pasından gelen topa file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken, bir hücum vuruşunu tamamlarsa.

14 BLOK
14.1 BLOK YAPMA

14.1.1 Blok, fileye yakın olan oyuncuların rakipten gelen topu durdurmak için file üst kenar seviyesinden daha yükseğe uzanarak yaptıkları hareket olup, blokçunun topla temas ettiği yüksekliğin önemi yoktur. Sadece ön hat oyuncularının bloğu tamamlamasına izin verilir, ancak topla temas edildiği anda, vücudun herhangi bir kısmının file üst kenar seviyesinin üzerinde olması gerekir.

14.1.2 Blok Teşebbüsü

Blok teşebbüsü, topa dokunmadan yapılan blok hareketidir.

14.1.3 Tamamlanmış Blok

Blokçunun topa değdiği anda blok tamamlanır.

14.1.4 Kollektif Blok

Kollektif blok birbirine yakın iki veya üç oyuncu tarafından yapılır ve bu oyunculardan biri topa değdiğinde tamamlanır.

14.2 BLOK TEMASI

Top temaslarının tek bir hareket esnasında yapılmış olması kaydıyla, bir veya daha çok blokçu topa birbiri ardına (çabuk ve devamlı) temas edebilir.

14.3 RAKİBİN OYUN BOŞLUĞUNDA BLOK YAPMA

Blok esnasında, rakip oyuncunun oyununa müdahale etmemek kaydıyla, bir oyuncu ellerini ve kollarını filenin ötesine geçirebilir. Ancak rakip bir hücum vuruşu yapıncaya kadar filenin ötesinde topa dokunulmasına izin edilmez.

14.4 BLOK VE TAKIM VURUŞLARI

14.4.1 Blok teması takımın vuruş haklarından biri olarak sayılmaz. Sonuçta, blok temasından sonra bir takımın topu geri göndermek üzere üç vuruş hakkı daha vardır.

14.4.2 Bloktan sonraki ilk vuruş, blok esnasında topa dokunan da dahil olmak üzere, herhangi bir oyuncu tarafından yapılabilir.

14.5 SERVİSE BLOK YAPMA

Rakibin servisine blok yapmak yasaktır.

14.6 BLOK YAPMA HATALARI
14.6.1 Blokçu rakibinin hücum vuruşundan önce veya aynı anda rakibin oyun boşluğundaki topa değerse

14.6.2 Bir geri hat oyuncusu veya Libero bir bloğu tamamlar veya tamamlanmış bir bloğa katılırsa,

14.6.3 Rakibin servisine blok yapılırsa,

14.6.4 Top bloktan harice gönderilirse,

14.6.5 Anten dışından rakibin oyun boşluğundaki topa blok yapılırsa,

14.6.6 Libero oyuncusu ferdi ya da kollektif blok teşebbüsünde bulunursa.

BÖLÜM BEŞ
DURAKLAMALAR VE GECİKTİRMELER

15 KURALLARA UYGUN OYUN DURAKLAMALARI

Kurallara uygun oyun duraklamaları, MOLALAR ve OYUNCU DEĞİŞİKLİKLERİ’dir.

Rally duraklaması, tamamlanmış bir rally ile başhakemin bir sonraki servis düdüğü arasındaki zamandır.

15.1 KURALLARA UYGUN DURAKLAMALARIN SAYISI

Her takımın her sette en fazla iki mola ve altı oyuncu değişikliği hakkı vardır.

15.2 KURALLARA UYGUN DURAKLAMA TALEPLERİ

15.2.1 Kurallara uygun oyun duraklamaları koç tarafından veya koç takımın başında olmadığı zamanlarda oyundaki kaptan tarafından talep edilir.

Bu talep, top oyun dışındayken ve servis düdüğünden önce ilgili el işaretini vermek suretiyle yapılır.

FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında mola talep etmek için zile basmak ve sonrasında el işareti yapmak zorunludur.

15.2.2 Bir setin başlangıcından önce oyuncu değişikliğine izin verilir ve bu değişiklik o sete ait kurallara uygun oyuncu değişikliği olarak kaydedilmelidir.

15.3 DURAKLAMALARIN BİRBİRİNİ TAKİP ETMESİ

15.3.1 Takımlardan birinin talep ettiği bir veya iki mola ile bir oyuncu değişikliği oyunun tekrar başlamasına gerek olmaksızın birbirini takip edebilir.

15.3.2 Bununla birlikte bir takımın aynı oyun duraklaması içinde birbirini takip eden oyuncu değişikliği taleplerine izin verilmez. Ancak takım talep ederse, aynı oyun duraklaması esnasında iki veya daha fazla oyuncu değiştirebilir.

15.4 MOLALAR VE TEKNİK MOLALAR

15.4.1 Talep edilen tüm molalar 30 saniye sürer.

FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında ilk 4 sette (1 – 4) maçı önde götüren takım 8 ve 16’ncı sayılara ulaştığında 60’ar saniyelik iki ek “Teknik Mola” otomatik olarak uygulanır.

Netice setinde (5’inci) “Teknik Mola” yoktur, her takım sadece 30 saniye süreli iki mola talebinde bulunabilir.

15.4.2 Tüm molalar esnasında, oyundaki oyuncular kendi oturma sıralarının yakınındaki serbest bölgeye gitmek zorundadır.

15.5 OYUNCU DEĞİŞİKLİĞİ

Oyuncu değişikliği, libero veya liberonun yer değiştirdiği oyuncudan başka bir oyuncunun yazı hakemi tarafından kaydedildikten sonra, o anda oyun alanını terk etmesi gereken bir başka oyuncunun pozisyonuna geçmek için oyuna girme hareketidir. Oyuncu değişikliği, hakemin müsaadesini gerektirir.

15.6 DEĞİŞİKLİKLERİN LİMİTLERİ

15.6.1 Her sette her takıma en fazla altı oyuncu değişikliği yapma izni verilir. Bir veya daha fazla oyuncu aynı anda değiştirilebilir.

15.6.2 Başlangıç dizilişinde yer alan bir oyuncu, bir sette yalnız bir defa oyundan çıkabilir ve yalnız bir defa sadece diziliş pozisyonunda önceki yerine girebilir.

15.6.3 Bir yedek oyuncu başlangıç dizilişindeki bir oyuncunun yerine bir sette bir defa girebilir ve sadece aynı başlangıç oyuncusuyla yer değiştirebilir.

15.7 İSTİSNAİ DEĞİŞİKLİK
Oyuna devam edemeyecek şekilde sakatlanmış veya hastalanmış bir oyuncu (Libero hariç) kurallara uygun olarak değiştirilmelidir. Bu mümkün değilse, Kural 15.6’da belirtilen sınırlamalar dışında takıma bir İSTİSNAİ değişiklik yapma hakkı tanınır

İstisnai değişiklik, Libero ve yer değiştirdiği oyuncu dışında, sakatlanma anında oyun alanında olmayan herhangi bir oyuncunun sakatlanan oyuncunun yerine oyuna girmesi demektir. Sakatlanarak istisnai değişiklikle değiştirilen bir oyuncunun tekrar maça girmesine izin verilmez.

İstisnai değişiklik hiçbir koşulda kurallara uygun oyuncu değişikliği olarak değerlendirilemez.

15.8 OYUNDAN ÇIKARMA VEYA DİSKALİFİYE NEDENİ İLE DEĞİŞİKLİK

OYUNDAN ÇIKARILAN veya DİSKALİFİYE edilen bir oyuncu, hemen kurallara uygun oyuncu değişikliği ile değiştirilmelidir. Bu mümkün değilse, takım EKSİK ilan edilir.

15.9 KURALLARA UYGUN OLMAYAN DEĞİŞİKLİK

15.9.1 Oyuncu değişikliği Kural 15.6’da belirtilen sınırları aşıyorsa, bu kurallara uygun olmayan bir değişikliktir (Kural 15.7’deki durum hariç).

15.9.2 Bir takım kurallara uygun olmayan bir değişiklik yapmış ve oyuna başlanmışsa, aşağıdaki işlemler uygulanacaktır :

15.9.2.1 Takım bir sayı ile cezalandırılır ve servis rakip takıma geçer,

15.9.2.2 Değişiklik düzeltilir,

15.9.2.3 Hatanın oluştuğu andan itibaren, takımın hatalı durumda kazandığı sayılar iptal edilir. Rakip takımın sayıları aynen geçerli kalır.

15.10 OYUNCU DEĞİŞİKLİĞİ PROSEDÜRÜ

15.10.1 Oyuncu değişikliği oyuncu değiştirme bölgesi içinde yapılmalıdır

15.10.2 Oyuncu değişikliği ancak bu değişikliğin müsabaka cetveline kaydedilmesi ve oyuncuların oyuna giriş-çıkış yapabilmesi için gereken zaman kadar sürmelidir.

15.10.3 a Oyuna girecek oyuncunun(ların), rally duraklamasında, oyuna girmeye hazır durumda oyuncu değiştirme bölgesine gelmesi, fiili olarak oyuncu değişikliği talebidir.

15.10.3 b Eğer durum böyle değilse, oyuncu değişikliği kabul edilemez ve takıma geciktirme yaptırımı uygulanır

15.10.3 c Oyuncu değişikliği talebi, yazı hakemi veya yardımcı hakemden birisinin zili veya düdüğünü çalması ile kabul ve ilan edilir.

FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında oyuncu değişikliğini kolaylaştırmak için numaralı levhalar kullanılır.

15.10.4 Eğer bir takım birden fazla oyuncu değişikliğini aynı anda yapmak isterse, talep esnasında değişiklik sayısını el işareti ile bildirmek zorundadır. Bu durumda oyuncu değişiklikleri bir çift oyuncuyu diğerleri takip edecek şekilde peş peşe yapılmalıdır.

15.11 KURALLARA UYGUN OLMAYAN DURAKLAMA TALEPLERİ

15.11.1 Kurallara uygun olmayan oyun duraklaması talepleri şunlardır :

15.11.1.1Top oyundayken veya servis düdüğü anında veya sonrasında yapılan talep,

15.11.1.2 Yetkili olmayan bir takım mensubu tarafından yapılan talep,

15.11.1.3 Bir takımın oyuncu değişikliğinden sonra, oyun başlamadan önce, aynı takım tarafından yapılan ikinci bir oyuncu değişikliği talebi,

15.11.1.4 Müsaade edilen mola ve oyuncu değişikliği sayısı bittikten sonra yapılan talep,

15.11.2 Bir müsabakada oyunu etkilemeyen veya geciktirmeyen kurallara uygun olmayan ilk duraklama talebi başka bir sonuç olmaksızın reddedilmelidir.

15.11.3 Müsabakada, aynı takımın, müteakiben yapacağı kurallara uygun olmayan her bir duraklama talebi geciktirme olarak değerlendirilir.

16 OYUNU GECİKTİRMELER
16.1 GECİKTİRME TÜRLERİ

Bir takımın oyunun yeniden başlamasını engelleyen kurallara uygun olmayan bir hareketi geciktirmedir ve daha birçoklarının yanında aşağıdaki hareketleri kapsar :

16.1.1 Oyuncu değişikliğini geciktirmek,

16.1.2 Oyuna başlama işaretini aldıktan sonra diğer oyun duraklamalarını uzatmak,

16.1.3 Kurallara uygun olmayan oyuncu değişikliği talep etmek,

16.1.4 Kurallara uygun olmayan duraklama talebini tekrarlamak,

16.1.5 Bir takım mensubunun oyunu geciktirmesi.

16.2 GECİKTİRME YAPTIRIMLARI
16.2.1 “Geciktirme uyarısı” ve “geciktirme ihtarı ” takıma ait yaptırımlardır.

16.2.1.1 Geciktirme yaptırımları tüm maç için geçerlidir.

16.2.1.2 Bütün geciktirme yaptırımları müsabaka cetveline kaydedilir.

16.2.2 Bir takım mensubunun maçtaki ilk geciktirmesine “GECİKTİRME UYARISI” uygulanır.

16.2.3 Aynı takımın herhangi bir mensubunun aynı maçtaki her türlü ikinci ve sonraki geciktirmeleri hata teşkil eder ve bunlara “GECİKTİRME İHTARI ” uygulanır : takım bir sayı ile cezalandırılır ve servis rakip takıma geçer.

16.2.4 Set öncesindeki veya iki set arasındaki geciktirme yaptırımları bir sonraki sette uygulanır.

17 İSTİSNAİ OYUN DURAKLAMALARI
17.1 SAKATLANMA

17.1.1 Top oyundayken ciddi bir sakatlanma meydana geldiğinde, hakem derhal oyunu durdurmalı ve sağlık ekibinin oyun alanına girmesine izin vermelidir.

Daha sonra rally tekrarlattırılır.

17.1.2 Eğer sakatlanmış bir oyuncu kurallara uygun veya istisnai olarak değiştirilemiyorsa, bu oyuncuya 3 dakikalık bir iyileşme süresi tanınır; ancak bir maçta aynı oyuncuya bu hak birden fazla verilmez.

Oyuncunun bu süre içinde iyileşmemesi halinde takımı eksik ilan edilir.

17.2 HARİCİ MÜDAHALE

Oyun esnasında herhangi bir harici müdahale olursa, oyun durdurulur ve rally tekrarlattırılır.

17.3 UZATILMIŞ DURAKLAMALAR

17.3.1 Eğer beklenmeyen koşullar nedeniyle maç kesilirse, bu takdirde baş hakem, organizatör ve varsa Kontrol Komitesi normal koşulların yeniden tesisi için alınacak tedbirleri kararlaştırırlar.

17.3.2 Toplam 4 saati aşmamak kaydıyla, oyunda bir veya daha fazla duraklama olduğunda :

17.3.2.1 Eğer maça aynı oyun alanında devam edilecekse, kesilmiş olan set aynı sayı, aynı oyuncu ve aynı pozisyonlarla kaldığı yerden devam etmelidir. Daha önce oynanmış setler sayılarıyla aynen muhafaza edilir.

17.3.2.2 Eğer maça başka bir oyun alanında devam edilecekse, kesilmiş olan set iptal edilir ve aynı takım mensupları ve aynı başlangıç dizilişiyle yeniden oynatılır. Daha önce oynanmış olan setler sayılarıyla muhafaza edilir.

17.3.3 Toplam 4 saati aşan bir veya daha fazla duraklama olduğunda tüm maç yeniden oynatılmalıdır.

18 FASILALAR VE OYUN ALANLARININ DEĞİŞİMİ
18.1 FASILALAR

Fasıla, setler arasındaki süredir. Bütün fasılalar 3 dk. sürer.

Bu süre zarfında oyun alanları değiştirilir ve takımların başlangıç pozisyonları müsabaka cetveline kaydedilir.

İkinci ve üçüncü setler arasındaki fasıla, organizatörün talebi üzerine yetkili organ tarafından 10 dakikaya kadar uzatılabilir

18.2 OYUN ALANLARININ DEĞİŞİMİ

18.2.1 Netice seti hariç her setten sonra takımlar oyun alanlarını değiştirirler.

18.2.2 Netice setinde önde giden takım 8. sayıya ulaştığı zaman takımlar gecikmeksizin oyun alanlarını değiştirirler ve oyuncuların pozisyonları aynı kalır.

Eğer önde olan takım 8. sayıya ulaştığı zaman değişim yapılmamışsa, yanlışlık fark edilir edilmez değişim gerçekleştirilir. Değişimin yapıldığı zamanki sayılar aynen kalır.

BÖLÜM ALTI

LİBERO OYUNCUSU

19.1 LİBERONUN BELİRLENMESİ

19.1.1 Her takımın, oyuncu listesinden en fazla iki (2) oyuncuyu özel defans oyuncusu “libero” olarak belirleme hakkı vardır.

FIVB ve Dünya Büyükler Müsabakalarında, bir takım, listesinde oniki (12) den fazla oyuncu olmasını tercih ederse, bu listesinden iki (2) oyuncuyu özel defans oyuncusu “libero” olarak belirlemek zorundadır.

19.1.2 Bütün liberolar, maçtan önce, müsabaka cetvelinde liberolar için özel olarak ayrılmış bölümlere kaydedilmelidir.

FIVB, Dünya ve Resmi Müsabakalarda, liberolar, maçtan önce, sadece liberolar için özel olarak ayrılmış bölümlere kaydedilmelidir.

19.1.3 Maçın başlangıcından önce, koç tarafından belirlenmiş olan libero, maçta libero olarak görev yapacaktır. Eğer ikinci bir libero varsa, bu oyuncu yedek libero gibi görev yapacaktır.

19.1.4 Libero, libero olarak görev yaptığı süreçte, ne takım kaptanı ne de oyundaki kaptan olamaz.

19.2 MALZEMELER

Libero oyuncuları, en azından takımın diğer mensuplarının formalarından zıt renkte formadan (veya yeniden belirlenen Libero için yelek/üstlük) oluşan bir kıyafet giymek zorundadır. Libero forması farklı bir tasarımda olabilir, ancak takımın diğer mensuplarıyla aynı şekilde numaralandırılması gerekir.

FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında, yeniden belirlenen liberonun, üzerinde kendi numarası olan, orijinal libero ile aynı model ve renkte forma giymesi zorunludur.

19.3 LIBEROYU KAPSAYAN HAREKETLER

19.3.1 Oyun hareketleri

19.3.1.1 Libero, herhangi bir geri hat oyuncusunun yerini alabilir.

19.3.1.2 Liberonun görevleri bir geri hat oyuncusu olmakla sınırlandırılmıştır ve eğer temas anında top file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyse, hiçbir yerden (oyun alanı ve serbest bölge dahil) bir hücum vuruşunu tamamlamasına izin verilmez.

19.3.1.3.Libero servis atamaz, blok yapamaz veya blok teşebbüsünde bulunamaz.

19.3.1.4 Bir oyuncu, kendi ön bölgesinde bulunan bir Liberonun parmak pasından gelen topa, file üst kenar seviyesinin tamamen üzerindeyken hücum vuruşunu tamamlayamaz. Eğer Libero böyle bir pası kendi ön bölgesinin dışından atıyorsa, bu topa serbestçe hücum vuruşu tamamlanabilir.

19.3.2 Oyuncuların yer değiştirmesi

19.3.2.1 Liberonun, kendi takımından bir oyuncu ile yer değişmesi kurallara uygun oyuncu değişikliği olarak sayılmaz.

Bu yer değişiklikleri sınırsızdır; ancak Liberonun iki yer değişikliği arasında bir tamamlanmış rally olması gerekir (sakatlanma / hastalanma olmadıkça veya ihtar nedeniyle zorunlu olarak bir tur dönüş yapılmadıkça).

Liberonun yerine, sadece daha önce yer değiştirdiği oyuncu geçebilir.

19.3.2.2 Bu yer değişiklikleri, ancak top oyun dışındayken ve servis düdüğünden önce yapılmalıdır.

Her setin başlangıcında, yardımcı hakem takımın başlangıç dizilişini kontrol edene kadar libero oyun alanına giremez.

19.3.2.3 Servis düdüğünden sonra fakat servis vuruşundan önce yapılan yer değişikliği reddedilmemelidir ; ancak rally bitiminden sonra sözlü hatırlatmaya sebep teşkil etmesi gerekir.

Müteakip geç yer değiştirmelerde oyun derhal durdurulur ve takıma geciktirme yaptırımı uygulanır. Bir sonraki servisi atacak takım, geciktirme yaptırımının sonucuna göre belirlenir.

19.3.2.4 Libero ve yer değişeceği oyuncu, oyun alanına giriş ve çıkışlarını sadece libero değişim bölgesinden yapabilirler.

19.3.2.5 Kurallara uygun olmayan bir libero değişimi neticesinde uygulanacak olan işlemler, dönüş hatası yapıldığında uygulanacak olan işlemlerin aynısıdır.

19.3.3 Liberonun yeniden belirlenmesi:

19.3.3.1 Koçun, libero olarak görev yapan oyuncuyu herhangi bir nedenle yedek libero ile değiştirme hakkı vardır, ancak bu değiştirme işlemi maç boyunca sadece bir kez ve ancak libero ile yer değiştiren oyuncunun oyun alanına dönmesinden sonra yapılabilir. Bu değişiklik müsabaka cetvelinin “DÜŞÜNCELER” bölümüne ve libero kontrol cetveline yazılmalıdır.

Orijinal libero maçın geri kalan bölümünde oyuna tekrar giremez.

Değiştirilerek oyuna giren yedek liberonun hastalanması veya sakatlanması durumunda, maçın kalan bölümü için, koç, yeniden belirleme anında oyun alanında olmayan herhangi bir oyuncuyu (orijinal libero dışında) yeni libero olarak belirleyebilir

Eğer koç takım kaptanını yeni libero olarak belirlerse, takım kaptanı kaptanlık yetkilerinin tamamından feragat eder. Liberonun sakatlanması veya hastalanması ya da liberonun yeniden belirlenmesi nedeniyle yapılan libero değiştirmeleri, libero değişimi olarak sayılmaz.

19.3.3.2 Liberonun yeniden belirlenmesi halinde bu oyuncunun numarası müsabaka cetvelindeki “DÜŞÜNCELER” bölümüne kaydedilmelidir.

BÖLÜM YEDİ
KATILANLARIN DAVRANIŞLARI

20 DAVRANIŞ KOŞULLARI

20.1 SPORTMENCE DAVRANIŞ

20.1.1 Oyuna katılanlar resmi oyun kurallarını bilmek ve onlara uymak zorundadırlar.

20.1.2 Oyuna katılanlar, sportmenliğe yakışır bir şekilde, hakemlerin kararlarını tartışmaksızın kabul etmek zorundadırlar.

Herhangi bir şüpheli durumda yalnız oyundaki kaptan vasıtasıyla açıklama isteğinde bulunulabilir.

20.1.3 Oyuna katılanlar hakemlerin kararlarını etkilemek veya kendi takımlarının yaptığı hataları gizlemek amacına yönelik tutum ve hareketlerden sakınmalıdırlar.

20.2 DÜRÜST SPORCULUK (FAIR-PLAY)

20.2.1 Oyuna katılanlar dürüst sporculuk (FAIR-PLAY) anlayışı içerisinde sadece hakemlere karşı değil; aynı zamanda diğer görevlilere, rakiplerine, takım arkadaşlarına ve seyircilere karşı da nazik ve saygılı davranmalıdırlar.

20.2.2 Maç esnasında takım mensuplarının kendi aralarında konuşmalarına izin verilir.

21. HATALI DAVRANIŞ VE YAPTIRIMLARI

21.1 KÜÇÜK HATALI DAVRANIŞ
Küçük hatalı davranışlar yaptırıma tabi tutulmaz. Takımı oyundaki kaptan aracılığıyla sözlü olarak ya da el işaretleriyle uyararak takımın yaptırım uygulanacak seviyeye yaklaşmasını önlemek başhakemin görevidir.

Bu uyarı bir ceza değildir ve anlık sonuçları yoktur. Müsabaka cetveline kaydedilmez.

21.2 YAPTIRIMA YOL AÇAN HATALI DAVRANIŞ
Takım üyelerinden birinin resmi görevlilere, rakip oyunculara, takım arkadaşlarına veya seyircilere yönelik hatalı davranışı yapılan davranışın derecesine göre üç ayrı kategoride sınıflandırılmaktadır:

21.2.1 Kaba davranış: terbiye ve ahlak prensiplerine aykırı hareket veya aşağılayıcı ifadeler kullanmak

21.2.2 Saldırgan davranış: itibar düşürücü veya hakaret edici sözler veya hareketler

21.2.3 Tecavüzkar davranış: fiili saldırı ya da saldırıya niyetlenme.

21.3 YAPTIRIM TABLOSU
Baş hakemin kararına göre ve hatalı davranışın derecesine bağlı olarak uygulanacak ve müsabaka cetveline kaydedilecek yaptırımlar:ihtar, oyundan çıkarma ve diskalifiye dir.

21.3.1 İhtar

Maçta takımın herhangi bir üyesinin ilk kaba davranışı bir sayı ile cezalandırılır ve servis rakip takıma geçer.

21.3.2 Oyundan çıkarma

21.3.2.1 Oyundan çıkarmayla cezalandırılan bir takım üyesi setin geri kalan kısmında oynayamaz ve başka bir işlem yapılmaksızın takım sırasının arkasındaki ceza alanında (Kural 1.4.5 ve 3.3.2; Şekil 1) ve oturması gerekir.

Oyundan çıkarılan bir koç sete müdahale etme hakkını kaybeder ve takım sırasının arkasındaki ceza alanında oturmak zorundadır (Kural 1.4.5).

21.3.2.2 Bir takım üyesinin ilk saldırgan davranışı başka bir sonuç olmaksızın oyundan çıkarmayla cezalandırılır.

21.3.2.3 Aynı takım üyesinin aynı maçtaki ikinci kaba davranışı bir başka sonuç olmaksızın oyundan çıkarmayla cezalandırılır.

21.3.3 Diskalifiye

21.3.3.1 Diskalifiyeyle cezalandırılan takım üyesi maçın geri kalan kısmında bir başka sonuç olmaksızın Müsabaka Kontrol Alanı’nı terk etmek zorundadır.

21.3.3.2 İlk tecavüzkar davranış bir başka sonuç olmaksızın diskalifiyeyle cezalandırılır.

21.3.3.3 Aynı maçta aynı takım üyesi tarafından yapılan ikinci bir saldırgan davranış başka bir sonuç olmaksızın diskalifiyeyle cezalandırılır.

21.3.3.4 Aynı maçta aynı oyuncu tarafından yapılan üçüncü bir kaba davranış başka bir sonuç olmaksızın diskalifiyeyle cezalandırılır.

21.4 HATALI DAVRANIŞ YAPTIRIMLARININ UYGULANMASI
21.4.1 Tüm yaptırımlar bireysel yaptırımlardır, bütün maç için geçerlidir ve müsabaka cetveline kaydedilir.

21.4.2 Aynı takım mensubunun aynı maçtaki hatalı davranış tekrarı, artarak cezalandırılır (takım mensubuna birbirini izleyen her hatası için daha ağır bir yaptırım uygulanır).

21.4.3 Saldırgan davranış ve tecavüzkar davranıştan kaynaklanan oyundan çıkarma ya da diskalifiye, daha önce bir ceza alınmış olmasını gerektirmez.

21.5 SET ÖNCESİ VE SETLER ARASINDAKİ HATALI DAVRANIŞLAR
Setlerden önce veya setler arasında meydana gelen herhangi bir hatalı davranış Kural 21.3 uyarınca değerlendirilir ve yaptırımlar müteakip sette uygulanır.

21.5 CEZA KARTLARI
Uyarı : sözle ya da elle işaret, kart yok

İhtar : sarı kart

Oyundan çıkarma : kırmızı kart

Diskalifiye: sarı + kırmızı kart (birlikte)

KISIM II

HAKEMLER SORUMLULUKLARI VE RESMİ EL İŞARETLERİ

22. HAKEM GRUBU VE USULLERİ

22.1 OLUŞUM
Bir maçtaki hakem grubu aşağıdaki görevlilerden oluşur:

- baş hakem

- yardımcı hakem

- yazı hakemi

- dört (iki) çizgi hakemi

FIVB Dünya ve Resmi Müsabakalarında bir skor hakemi bulunması zorunludur.

22.2 YÖNETİM USÜLLERİ
22.2.1 Maç esnasında sadece baş ve yardımcı hakemler düdük çalabilir:

22.2.1.1 Rally’yi başlatan servis atışı için işareti baş hakem verir;

22.2.1.2 Bir hata yapıldığından emin olmaları ve hatanın nevini teşhis etmeleri halinde baş ve yardımcı hakemler rally’nin sona erdiğini işaret ederler.

22.2.2 Bir oyun duraklaması esnasında baş ve yardımcı hakemler bir takımın talebini kabul ya da reddettiklerini belirtmek için düdük çalabilirler.

22.2.3 Hakem rally’nin sona erdiğini işaret eden düdüğü çaldıktan sonra resmi el işaretleriyle aşağıdaki hususları belirtmek zorundadır.

22.2.3.1 Eğer hata için düdüğü baş hakem çalarsa, şunları gösterecektir:

a) servis atacak takım

b) hatanın nevi

c) hatalı oyuncu (gerekirse)

Yardımcı hakem birinci hakemin el işaretlerini izleyerek tekrarlar.

22.2.3.2 Eğer hata için düdüğü yardımcı hakem çalmışsa, şunları gösterecektir:

a) hatanın nevi

b) hatalı oyuncu (gerekirse)

c) baş hakemi izleyip el işaretlerini tekrarlayarak servis atacak takım

Bu durumda baş hakem hatanın nevini ve hatalı oyuncuyu kesinlikle göstermez; sadece servis atacak takımı gösterir.

22.2.3.3 Geri hat oyuncusu veya liberonun hatalı hücum vuruşu yapması durumunda, Kural 22.2.3.1 ve 22.2.3.2 ye göre her iki hakemde düdük çalıp hatayı işaret eder.

22.2.3.4 Çift hata olması halinde, iki hakem de sırasıyla şunları gösterir :

a) Hatanın nevi,

b) Hatalı oyuncular (eğer gerekirse),

c) Baş hakemin yönlendirmesi ile servis kullanacak takım.

23. BAŞ HAKEM

23.1 DURUŞ YERİ
Baş hakem filenin bir ucuna yerleştirilmiş hakem sandalyesinde oturarak veya ayakta durarak görevlerini yerine getirir. Görüş alanı filenin üst kenar seviyesinin yaklaşık 50 cm. yukarısında olmalıdır.


23.2 YETKİLERİ
23.2.1 Baş hakem maçı başından sonuna kadar yönetir. Maç esnasında takımların tüm mensupları ve görevliler üzerinde otorite sahibidir. Maç boyunca baş hakemin kararları kesindir. Baş hakem, hataya düştüklerini fark ettiği takdirde diğer görevlilerin kararlarını geçersiz saymaya yetkilidir.

Baş hakem vazifesini doğru yapmayan görevlileri değiştirebilir.

23.2.2 Baş hakem aynı zamanda top toplayıcıların, yer paspaslarının ve silicilerin çalışmalarını da kontrol eder.

23.2.3 Bat hakem kurallarda belirtilmemiş olanlar da dahil olmak üzere oyuna ilişkin her türlü konuda karar verme yetkisine sahiptir.

23.2.4 Baş hakem, kararları hakkında herhangi bir tartışmaya müsaade etmeyecektir.

Bununla birlikte oyun kaptanının talebi üzerine kararlarına esas teşkil eden kuralların uygulanması veya yorumu konusunda açıklama yapacaktır.

Eğer oyun kaptanı baş hakemin açıklamasını kabul etmez ve kararına itiraz ederse, derhal bu itirazı maçın sonunda kaydettirme hakkını saklı tuttuğunu açıklamalıdır. Baş hakemin bu hakka müsaade etmesi gerekir (Kural 5.1.2a ve 5.1.3b).

23.2.5 Baş hakem maç öncesinde ve esnasında oyun sahasının ve koşullarının oyun gereksinimlerini karşılayıp karşılamadığını belirlemekten sorumludur.

23.3 SORUMLULUKLARI
23.3.1 Maçtan önce bat hakem:

23.3.1.1 oyun sahasının durumunu, topu ve diğer malzemeleri denetler,

23.3.1.2 takım kaptanlarıyla birlikte kura atışı yapar,

23.3.1.3 takımların ısınmalarını kontrol eder.

23.3.2 Maç sırasında aşağıdaki konularda sadece baş hakem yetkilidir:

23.3.2.1 takımlara uyarıda bulunak

23.3.2.2 hatalı davranış ve geciktirmeleri cezalandırmak,

23.3.2.3 aşağıdaki hususlarda karar vermek:

a) servis atan oyuncunun ve perdeleme dahil servis kullanan takımın pozisyon hataları,

b) topla oynamadaki hatalar,

c) filenin altından, alt boşluktan geçen top (Kural 9.4.5).

24. YARDIMCI HAKEM

24.1 DURUŞ YERİ
Yardımcı hakem, baş hakemin karşı tarafındaki direğin
yakınında ve onunla yüz yüze gelecek şekilde, oyun alanının dışında,
ayakta görevlerini yerine getirir.

24.2 YETKİLERİ
24.2.1 Yardımcı hakem baş hakemin yardımcısıdır. Ancak kendi görev sahasına giren yetkileri de bulunmaktadır (Kural 24.3). Baş hakemin görevine devam etmesi imkansız hale gelirse, yardımcı hakem onun yerini alır.

24.2.2 Yetki çerçevesi dışındaki hataları düdük çalmadan işaret edebilir; ancak bunlar için hakeme ısrar edemez.

24.2.3 Yazı hakeminin çalışmasını kontrol eder.

24.2.4 Her iki takımın oturma sıralarındaki mensuplarının hareketlerini kontrol eder ve bunların hatalı davranışlarını baş hakeme bildirir.

24.2.5 Isınma bölgesindeki oyuncuların hareketlerini kontrol eder (Kural 4.2.3).

24.2.6 Duraklamalar için müsaade verir, sürelerini denetler ve kurallara uygun olmayan talepleri reddeder.

24.2.7 Her takımın kullandığı mola ve oyuncu değişikliği sayısını kontrol eder ve 2. mola ile 5. ve 6.oyuncu değişikliklerini baş hakem ve ilgili koça bildirir.

24.2.8 Bir oyuncunun sakatlanması halinde yardımcı hakem istisnai oyuncu değişikliğine (Kural 8.2) veya oyuncunun iyileşmesi için 3 dakikalık zamana müsaade eder (Kural 18.1.2).

24.2.9 Başta ön bölge olmak üzere zeminin durumunu kontrol eder. Ayrıca maç boyunca topların kurallara uygun olup olmadığını denetler.

24.2.10 Yardımcı hakem, ceza sahasındaki takım mensuplarının hareketlerini denetler ve bunların hatalı davranışlarını baş hakeme bildirir.

24.3 SORUMLULUKLARI
24.3.1 Her setin başında, netice setindeki alan değişiminden sonra ve her gerektiğinde oyun alanındaki oyuncuların fiili pozisyonlarının pozisyon kağıtlarındaki kayıtlara uygunluğunu denetler.

24.3.2 Maç boyunca yardımcı hakem aşağıdaki hallerde karar verir, düdük çalar ve işaret eder:

24.3.2.1 servisi karşılayan takımın pozisyon hataları (Kural 7.5),

24.3.2.2 oyuncuların oyun sahasının kendi tarafında filede topla oynama teşebbüsünde bulunurken fileye ya da antene teması (Kural 12.3.1),

24.3.2.3 rakibin oyun alanına ve file altındaki boşluğuna girilmesi (Kural 12.2),

24.3.2.4 geri hat oyuncularının hücum vuruşu veya blok hataları (Kural 8.5.2.2, 14.3.3, 15.6.2 ve 15.6.6),

24.3.2.5 bir oyuncunun serbest bölgedeki Libero oyuncusunun parmak pasından gelen topa yaptığı hücum vuruşu hatası (Kural 14.3.6),

24.3.2.6 oyun sahasının kendi tarafındaki antene temas eden veya geçiş boşluğu dışından fileyi geçerek rakip sahaya giden top (Kural 9.4.3 ve 9.4.4),

24.3.2.7 baş hakemin görebilecek pozisyonda olmadığı zamanlarda topun zemine ya da yabancı bir cisme teması (Kural 9.4.1 ve 9.4.2).

24.3.3 Maçın sonunda müsabaka cetvelini imzalar.

25. YAZI HAKEMİ

25.1 DURUŞ YERİ
Yazı hakemi, baş hakemin karşısında ve onunla yüz yüze gelecek şekilde, masasında oturarak görevlerini yerine getirir.

25.2 SORUMLULUKLARI
Yazı hakemi, yardımcı hakem ile işbirliği içinde kurallara uygun şekilde müsabaka cetvelini tutar.

Yazı hakemi, kendi sorumlulukları içinde hakemlere zil veya başka bir ses aleti kullanarak işaret verir.

25.2.1 Maçtan ve setten önce yazı hakemi:

25.2.1.1 yürürlükteki usullere uygun şekilde maç ve takımlara ilişkin verileri kaydeder, takım kaptanları ve koçların imzalarını alır;

25.2.1.2 pozisyon kağıdından her takımın başlangıç dizilişini kaydeder;Yazı hakemi pozisyon kağıtlarını zamanında almadığı takdirde bu durumu derhal yardımcı hakeme bildirir. Pozisyon kağıtları hakemler haricinde hiç kimseye gösterilmemelidir.

25.2.1.3 Libero oyuncusunun numarası ve adını kaydeder.

25.2.2 Maç boyunca yazı hakemi:

25.2.2.1 kazanılan sayıları kaydeder ve skorbordun doğru sayıyı göstermesini temin eder;

25.2.2.2 her takımın servis atma sırasını kontrol eder ve servis atışından hemen sonra herhangi bir yanlışlığı hakemlere bildirir;

25.2.2.3 sayılarını kontrol etmek suretiyle mola ve oyuncu değişikliklerini kaydeder ve yardımcı hakeme bilgi verir;

25.2.2.4 kurallara aykırı duraklama talebi hakkında hakemlerin dikkatini çeker;

25.2.2.5 setlerin bitimini ve netice setinde sekizinci sayının kaydedildiğini hakemlere bildirir;

25.2.2.6 yaptırımları, uyarıları ve ihtarları kaydeder;

25.2.2.7 istisnai oyuncu değişiklikleri (Kural 8.2), iyileşme süresi (Kural 18.1.2), uzatılmış duraklamalar (Kural 18.3), harici müdahale (Kural 18.2) gibi diğer tüm olayları yardımcı hakemin direktifleri doğrultusunda kaydeder.

25.2.3 Maç sonunda yazı hakemi:

25.2.3.1 nihai neticeyi kaydeder;

25.2.3.2 müsabaka cetvelini imzaladıktan sonra takım kaptanlarının ve daha sonra da hakemlerin imzalarını alır;

25.2.3.3 bir itiraz olması halinde baş hakemin müsaadesiyle müsabaka cetveline itiraz edilen olay hakkında bir beyan yazar ya da takım kaptanının yazmasına izin verir.

26. ÇİZGİ HAKEMLERİ

26.1 DURUŞ YERİ

FIVB Dünya Müsabakaları’nda dört çizgi hakemi bulunması zorunludur. Çizgi hakemleri, oyun alanının her köşesinden 1 ile 3 metre uzaklıktaki serbest bölgede, kontrol ettikleri çizginin temsili uzantısı üzerinde ayakta dururlar.

Eğer sadece iki çizgi hakemi kullanılıyorsa, baş ve yardımcı hakemin sağ tarafındaki köşelerden 1 ile 2 metre uzaklıkta ayakta dururlar.

Her biri kendi tarafındaki hem dip, hem yan çizgiyi kontrol eder.

26.2 SORUMLULUKLARI
Çizgi hakemleri görevlerini (40 x 40 cm) bayrağı kullanarak yerine getirirler:

26.2.1 top kendi çizgilerine yakın düştüğü zaman topun “dahil” ya da “hariç” olduğunu işaret ederler;

26.2.2 hariç toplarda topu karşılayan takımın topa temaslarını işaret ederler;

26.2.3 top antenlere temas ettiğinde, servis atıldığında top fileyi geçiş boşluğunun dışından geçtiğinde, vs. işaret ederler (Kural 9.4.3 ve 9.4.4);

26.2.4 servis için topa vurulduğu anda herhangi bir oyuncunun (servis atan hariç) ayakları oyun alanının dışındaysa, işaret ederler:

26.2.5 Dip çizgilerden sorumlu çizgi hakemleri servis atan oyuncunun ayak hatalarını işaret ederler (Kural 13.4.2).

26.2.6 Bat hakemin talebi üzerine bir çizgi hakemi işaretini tekrarlamalıdır.

27. RESMİ İŞARETLER

27.1 HAKEMLERİN EL İŞARETLERİ
Hakemler çaldıkları düdüğün nedenini (hatanın nevi veya kabul edilmiş duraklamanın nedeni) resmi el işaretiyle belirtmelidirler. Yapılmış olan işaretin bir süre havada tutulması ve eğer tek elle işaret ediliyorsa hatayı yapmış ya da talepte bulunmuş olan takımın tarafındaki elin kullanılması gerekir.

27.2 ÇİZGİ HAKEMLERİNİN BAYRAK İŞARETLERİ
Çizgi hakemleri belirlenen hatanın mahiyetini resmi bayrak işaretiyle belirtmeli ve bu işareti bir süre sürdürmelidirler.

KISIM III

TANIMLAR

1) MÜSABAKA KONTROL SAHASI : Müsabaka kontrol sahası, oyun alanı ve serbest bölge etrafını çevreleyen bir koridor olup dış bariyerler veya sınır panolarına kadar olan bütün alanları kapsar.

2) BÖLGELER : Bölgeler, oyun sahasının (oyun alanı ve serbest bölge) bölümleri olup kural kitabında özel durumlar için (veya belirli kısıtlamalar için) tanımları yapılmıştır. Ön bölge, servis bölgesi, oyuncu değiştirme bölgesi, serbest bölge, arka bölge, libero değişim bölgesi bu kapsamdadır.

3) SAHALAR : Bunlar serbest bölgenin dışındaki alanlar olup kuralarla tanımlanmış özel fonksiyona sahiptirler. Isınma sahası ve ceza sahası bu grup içerisindedirler

4) ALT BOŞLUK : Alttan oyun alanının yüzeyi ile, yanlardan direklerle , üstten filenin alt kısmı ile ve fileyi direklere bağlayan tel ile sınırlandırılmış olan bir alandır.

5) GEÇİŞ BOŞLUĞU : Geçiş boşluğu ;

- Alttan, file üst kenarındaki yatay bant ile,

- Yanlardan, antenler ve antenlerin uzantılarıyla,

- Üstten, tavanla

sınırlandırılmıştır. Top rakip alana geçiş boşluğu içinden geçerek gitmelidir.

6) GEÇİŞ BOŞLUĞU DIŞI: File dikey düzleminin geçiş düzlemi ile alt boşluk dışındaki kısmıdır.

7) OYUNCU DEĞİŞTİRME BÖLGESİ: Oyuncu değişikliğinin yapıldığı serbest bölgenin içinde bir alandır.

8) FIVB KARARLARINA UYMAYAN ŞARTLAR : Bu ifade ; Tesis ve malzeme özellikleri ile standartlarda yapılan düzenlemelere rağmen, FIVB, oyunu geliştirmek ve yeni şartları test etmek için özel ayarlamalar yapabilir anlamına gelmektedir.

9) FIVB STANDARTLARI : Malzemelerin üretiminde FIVB tarafından sınırlandırılan teknik özellikler ve limitlerdir

10) CEZA SAHASI : Müsabaka kontrol sahasının her iki tarafında dip çizgi uzantısının gerisinde, serbest bölgenin dışında ve takım oturma sıralarının en az 1,5 m gerisinde yerleştirilmelidir.

11) FAUL :

* Kurallara karşı yapılan oyun hatalarıdır,

* Oyun hareketi dışında yapılan kural hatalarıdır,

12) TOP SEKTİRME : Dripling ; topu sektirmek demektir (genellikle topu havaya atmaya veya servis atmaya hazırlanırken). Topun bir elden bir ele taşınması diğer hazırlık hareketlerinin içindedir.

13) TEKNİK MOLA : Talep edilen molalara ilaveten zorunlu olarak kullanılan molalardır. Bu molalar oyunun analiz edilerek voleybolun tanıtımına ve ilave ticari fırsatların doğmasına olanak sağlar. FIVB nin Dünya ve Resmi Şampiyonalarında teknik molalar zorunludur.

14) TOP TOPLAYICILAR : Rally aralarında topu servisçiye vererek oyunun kesintisiz akışını sağlayan görevlilerdir.

15) KAZANANA SAYI SİSTEMİ : Rallyi kazananın bir sayı aldığı skor sistemidir.

16) SET ARASI : Set aralarındaki süredir. 5. sette (netice setinde) oyun alanlarının değişiminde herhangi bir ara verilmez.

17) HATIRLATMA : Liberonun geç değişimi nedeniyle, başhakem tarafından oyundaki kaptana kibarca sözlü olarak yapılan ikazdır.

VN:F [1.9.22_1171]
Oylama: 0.0/10 (0 oylar)

Leave a reply

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

KURAN